Aju paraplu

een reis van Nederland naar Nepal (en terug) over land - deel 2/6

(tekst en foto's: Dick Veerman)

Iran

Ik zit hier in een park in Teheran even bij te komen, weg van de drukte van het verkeer en de mensen. Gisteren bij de grens enige problemen gehad met de Turkse douane omdat ik geen stempel had in mijn paspoort bij binnenkomst in Turkije vanaf Griekenland. Dat was het moment dat ik op de wc zat in de trein. Het begon er al mee dat toen ik aankwam in de loop van de morgen, de stroom was uitgevallen en niemand de grens kon passeren ivm het niet werken van de apparatuur en de stroom wachtenden gestaag groter werd. Na enkele uren gingen de loketten dan open en kreeg je een gedrang van jewelste waarbij het personeel aardig overspannen raakte. Toen ik dan ook kwam met een paspoort zonder stempel sloeg de man op tilt en gooide hij mijn paspoort terug en zei dat ik maar terug moest naar de plaats van binnenkomst in Turkije Na enig wachten kwam er een andere ambtenaar die me hielp aan een andere stempel waarna ik toch een uitreisstempel kon krijgen en de grens kon passeren richting Iran.

Daar waren ze erg vriendelijk en behulpzaam en zag het er schoner uit als in Turkije. De bagagecontrole was een fluitje van een cent en ze wilden niet eens zien wat er in mijn rugzak zat. Ik stond in de rij met 2 Iranese jongens die erg aardig waren, ze hebben hier een heel rustige mentaliteit. Zij namen me op sleeptouw en dat was ook wel nodig ook want je werd eerst met een aftands wagentje een kilometer verderop gebracht en daar moest je weer je pas laten zien. Daarna stonden er allemaal vreselijk oude slechte wagens die je na overleg overal heen kunnen brengen waar je maar wilt.

De 2 jongens moesten ook naar Teheran en regelden een wagen waarbij we de prijs zouden delen met z'n drieën, zo'n 17 dollar. Dit bedrag was wel voor een afstand van 845 km, zo'n beetje Arnhem/München en we begonnen gelijk aan de trip die tot 's nachts 4 uur zou duren. Er werd getankt en er stond niet eens een prijs op de pomp omdat de brandstof zo goedkoop is, de hele tank vol voor f 2,-. Olie en gas zijn rijkelijk voorhanden in Iran. Het eten en drinken hier is ook overvloedig aanwezig en in elk stadje waar we doorheen kwamen zag je veel kleurig verlichte en versierde restaurantjes. Onderweg stopten we geregeld om wat te drinken en voor 4 fles-jes cola betaalde je nog geen gulden.

De wegen zijn zeer goed en we reden door heuvelachtig gebied dat steeds droger en woestijnachtiger werd. De mensen hier zijn een stuk minder opdringerig als in Turkije en dat scheelt een stuk. Ze kijken wel overal naar je en ik weet nog niet zo goed of ze bv korte mouwen wel op prijs stellen, die zie je hier maar en enkel keertje. De jongens in de taxi zouden dolgraag een buitenlands paspoort willen hebben want zij kunnen alleen reizen naar andere islamitische landen zoals Maleisië, Pakistan en Turkije, verder mogen ze niet.

De rit naar Teheran was adembenemend wild. De toestand op de wegen is chaotisch, verlichting werd pas aangezet toen het al geheel donker was, voor die tijd hadden ze gekleurde lampjes aan en een paar keer knalden we bijna op een onverlichte wagen die langzaam reed. De chauffeur reed nogal hard met zijn oude gammele Buick en had geen zin om veel af te remmen zodat hij veel vrachtwagens en bussen inhaalde terwijl het eigenlijk niet meer kon en net voor een tegenligger weer invoegde terwijl deze boven op de rem moest staan of uitwijken naar zijn rechterkant ondertussen hevig met de lichten (als die al in orde waren) knipperend. De laatste 300 km reden we op een 3 baans tolweg met minieme tolgelden.

Om 4 uur 's morgens gearriveerd in Teheran, een hotel opgezocht, moeilijk te vinden zo weinig aanwezig en toen we er een vonden moest ik 25 dollar betalen en dat voor een paar uur, daar had ik geen zin in en heb in de auto van de chauffeur geslapen tot 8 uur en ga nu de stad eens bekijken. Het is alleen vrijdag dus alles is wel gesloten. De vrouwen lopen hier wel allemaal gesluierd rond maar toch niet zo fanatiek als ik gedacht had. Sommige laten hun hele gezicht zien en soms zie je onder hun zwarte rok een spijkerbroek. Oh ja, onderweg zijn we 4 keer gecontroleerd door militairen, maar als ze je paspoort zien dan lachen ze en is het altijd goed. Telkens als we ergens stopten liet de chauffeur de motor draaien, hij vond het niet nodig om hem af te zetten want de brandstof is toch haast voorniks. Bij het park liepen 3 meisjes zonder sluier en met gewone kleren aan, een bekijks dat ze hadden. Sommige mannen konden het niet hebben en werden boos.

Ik heb het idee dat het systeem van versluiering over een paar jaar wel een stuk soepeler gehanteerd zal worden, de vrouwen willen wel maar de fanatieke mannen niet. De mensen praten hier Farssi, dat is het vroegere Perzisch en het is een hele mooie zangerige taal, leuk om te horen. De stad is erg groot en met het rondlopen kwam er geen eind aan, je kwam gewoon niet aan de buitenste bebouwing. Er is een modern Europees gedeelte en een oud Arabisch deel waar de meer vervallen huizen staan en waar een bazaar is van zo'n beetje 10 km lengte aan oude straatjes vol met kleine winkeltjes, geweldig mooi om te zien. De mensen zijn aardig en vreselijk behulpzaam, ik heb er nog niet één ontmoet die wat van je moest. Je kan hier heerlijk vrij rondlopen.

Het is nu 9 uur en avond. Moegelopen van de geweldige afstanden hier. Teheran is een stad van 13 miljoen inwoners en akelig groot. De mensen wonen niet in kluitjes op een klein kamertje zoals in veel Derde Wereldsteden. Er is hier een boekwinkelbuurt net zo goed als dat er een geiserbuurt en een autoonderdelenbuurt is. Daar kocht ik een paar ansichtkaarten die ik verder in de hele stad nog niet ben tegengekomen. Ik had geen geld genoeg en moest geld wisselen bij de bank. Neem maar mee en betaal een andere keer zeiden ze. Bij de bank kon ik mijn travellers cheques niet inwisselen omdat ze in dollars waren en de bank mocht geen imperialistisch geld aannemen, alleen Engelse ponden of Duitse marken. Dan maar gewisseld bij de straatwisselaars die vanzelf wel naar je toe komen.

Een stuk met de bus gereden in het razend drukke verkeer. De mannen moeten voorin en de vrouwen zitten achterin. Er rijden hier ontelbare oude auto's waar soms wel 7 personen inzitten en die overal heencrossen. Je kan ze aanhouden en ongeveer de richting nemen die je op moet en dan weer overstappen. Het is spotgoedkoop alleen moet je wel de taal kennen anders heb je er niets aan. Het grote probleem voor mij is hier dan ook het schrift, overal is alles in het Arabisch aangegeven en daar kan je geen kant mee op. De straatnamen op mijn landkaart zijn Engels zodat je geen touw kunt vastknopen aan de bewegwijzering.

Al 2 keer in gesprek geraakt met mensen die graag naar het westen willen maar daarvoor een uitnodiging moeten hebben, anders mogen ze het land niet uit. Ik ga maar eens vroeg naar bed want wil morgen richting Isfahan opgaan, een mooie stad en een stukje dichter in de richting Pakistan. Maar eerst nog maar eens een sandwich met een flesje sinas nemen bij een restaurantje langs de weg

Goed ontbeten in het hotel. Het brood hier bestaat uit van die dunne pannekoekjes die je oprolt en in de jam of ei stopt en zo opeet. Het is wel lekker eten zo. Naast mijn kamer zit een Iraanse familie en toen ik terugkwam deed het zoontje net de deur open en kon ik naar binnen kijken. De vrouw zat daar zonder hoofddoek en het was net of ik naar een onzedelijk schouwspel zat te kijken. Kwestie van wennen denk ik.

De bus gepakt naar zuid terminal waar de bussen voor de richting Isfahan vertrekken. Isfahan moet een mooie stad zijn en is de vroegere hoofdstad. Maar voordat je op zuid terminal aankomt moet je wel spits-roeden lopen met wegen oversteken, bussen in en uit en telkens maar weer vragen en vragen want je kunt niets lezen. Je kan natuurlijk ook een taxi nemen maar dit vind ik sportiever en je kunt best trots zijn op jezelf als het in deze chaos lukt om ergens goed aan te komen. Hoe ver gaat een mens om in zo'n vol uitlaatgassen en smog hangende metropool te willen leven.

Een mooie busrit naar Isfahan en om de zoveel km legt de bus aan bij een grote zaak met eten, drinken en wc's waar je je voorraad weer op peil kan brengen. Je rijdt door heuvelachtig woestijnlandschap met van die droge pollen gras zover als je kunt kijken.
Er was ook een zandhoos die bestond uit een kolom snel rond-draaiend zand van ongeveer 50 meter hoog en zo'n 15 meter in doorsnee. Hij kwam vanuit de woestijn op de weg af en was daar precies toen de bus er ook was. De chauffeur ging langzaam rijden en reed er doorheen. We kregen een flinke optater en tegelijkertijd een lading zand en rommel naar binnen, het was wel iets aparts. In Isfahan aangekomen het hotel op het busterminal als uitgangspunt genomen en daar een oudere man ontmoet die me graag de stad wilde laten zien in ruil voor wat Engelse con-versatie. De man bleek een Imam te zijn en een nogal bekende ook hier in Iran.

Hij doet ook aan handopleggingen. In een theehuis waar je waterpijp kon roken en we thee dronken kwam er iemand naar hem toe met hoofdpijn waarop hij zijn kunsten ging toepassen. Ik had hem ook wel kunnen vertellen dat hij van die waterpijp af moest blijven, dat was denk ik ook wel een goede remedie geweest. Isfahan is inderdaad wel een mooie stad met veel oude gebouwen en prachtige bruggen. Alleen dat verkeer hier is weer om gek van te worden, zo'n chaos.

Voor mij was de dag nog niet ten einde gisteravond. Om 11 uur dronk ik nog even een cola (een Iranese cola, geen Amerikaanse) in het restaurant van het hotel en raakte in gesprek zoals dat hier zo makkelijk gaat. Het kwam er op neer dat ik op een gegeven moment uit dezelfde pot mee moest eten als waar zij ook uit aan het eten waren en één vond het leuk me de stad vanaf een heuveltop te laten zien. De mensen zijn trots op hun stad en land en even later crosten we met zijn oude wagen door de toen goeddeels verlaten stad richting heuvels. Hij had niets teveel gezegd, het uitzicht was geweldig en kon vergeleken worden met het uitzicht over Los Angeles vanuit Hollywood. Een beetje wind had de smog weggeblazen en de lucht schoon gemaakt zodat je kilometers over de stad heen kon kijken.

Op de terugweg langs de bruggen gereden en ook kwamen we een landrover tegen met daarin speciale politie die op moest letten of je bv geen bier dronk, anders krijg je zweepslagen. Vanmorgen weer naar de stad gelopen en dan zie je weer overal de informele werkgelegenheid, dwz allemaal eenmansbedrijfjes. Moet je bv voor een motor één of ander apparaatje laten maken, dan begin je bij het zaakje met de draaibank, daarnaast zit iemand met een zaagmachine, dan volgt iemand met een boormachine en zo heeft iedereen wat te doen, allemaal eenmansbedrijfjes. Het is leuk om te kijken, maar het nadeel is dat het werk gelijk wordt stilgelegd en dat er eerst met je theegedronken moet worden. Verschrikkelijk aardig maar zo kom je nooit in de stad. Om 2 uur vertrekt de bus naar Zahedan op de Iraans/ Pakistaanse grens, een ritje van 16 uur.

Ik ben nu in Zahedan, op zo'n 100 km van de Pakistaanse grens. Het is nu 9 uur in de morgen en toen ik uit de bus stapte dacht ik , Oh jee waar ben ik nou aan begonnen, hier kom ik nooit zonder kleerscheuren uit en loop ik vast de één of andere ziekte op. Een grote hoeveelheid kinderen, veel niet goed wijs, scheel of mank en een hoop vieze groezelige tentjes waar je wat kan gebruiken. (met kans op cholera). Gelijk komen er taxi-chauffeurs naar je toe of je naar de grens gebracht wil worden en natuurlijk tegen een veel te hoge prijs. Ik ben maar bij eentje in de auto gaan zitten voor de helft van de prijs en de chauffeur rijdt nu al 3 kwartier rondjes om nog meer klanten op te pikken. Ik vind het wel best zo want zie veel van de stad en ben tenminste uit de mensen die gelijk om je heen zwermen als je uitstapt. En dan te bedenken dat dit nog niet eens Pakistan is maar Iran.

Er zijn hier veel vluchtelingen uit Afghanistan die de ellende daar ontvlucht zijn en met hun familie en hun hele hebben en houden hier naar toe zijn gevlucht. Je herkent ze gelijk aan hun tulbanden en soort pyjama’s met laag kruis die ze aanhebben. De busreis hier naar toe was ook niet zonder problemen. Halverwege kregen we een lekke band, midden in de nacht en het hele spul moest vervangen en geplakt worden.

Op 135 km van ons eindpunt Zahedan begaf de koppeling van de bus het. We waren net bezig met het beklimmen van de laatste bergrug na een mooie zonsopkomst in de woestijn toen we een tik hoorde en de chauffeur de versnelling niet meer kon gebruiken. Eerst even kijken en gelijk gebruik maken van de mogelijkheid wat van de directe omgeving te zien. Nadat gebleken was dat de koppeling niet meer gemaakt kon worden werd er besloten om hem in zijn 1 te zetten en even aan de duwen. Zo'n 15 man beginnen te duwen en met een doffe plof kwam er een enorme roetwolk uit de uitlaat, de motor draaide en de bus reed. We waren allemaal zwart van het roet en begonnen te rennen achter de bus aan die nu zonder koppeling natuurlijk niet meer kon stoppen. Eén voor één sprongen de mannen in de bus maar voor mij rende een man van een jaar of 60 op slippers en met o-benen of hij zijn hele leven op een paard had gezeten en die struikelde.

Ik sprong over hem heen en wilde hem eerst helpen maar zag dat het toch niet meer zou lukken met hem en rende door de bus in. De bus kon niet meer stoppen en iedereen keek vanachter de ramen toe hoe de man weer overeind krabbelde en het weer op een lopen zette achter de bus aan maar het toch moest afleggen. De verdere weg ging het goed totdat we bij een omgekantelde vrachtwagen kwamen waaromheen allemaal zakken wit spul (meel denk ik) lagen en waardoor onze bus dwars doorheen croste, een stel verbouwereerde mensen achterlatend.

verder naar "Aju paraplu" deel 3