Jordanië: kastelen en woestijnen

Jordanië reisverhaal: verslag van een reis door Jordanië

Van Syrië naar Amman

Na een 2e nacht in dit schijthol van een oord waar ik geen oog heb dichtgedaan van de warmte zijn Michel en ik om 8h 's morgens vertrokken naar de Syrisch - Jordaanse grens. Het begon al meteen goed want de taxi kreeg halverwege motorpech en we moesten overstappen in een andere taxi. Dit is ook niet te verwonderen want de taxi's die hier rondrijden zijn heel oude beestjes die ergens in de jaren vijftig de straten van New York onveilig maakten. Aan de grens verliep alles redelijk vlot : gans de controleprocedure duurde ongeveer 1 uur en om 9 h 30 zaten we reeds in een servicetaxi naar Amman, waar we een uur later arriveerden.

Het Cliff hotel bevindt zich in het midden van het commercieel centrum (Seiko Corner) en voor een dubbel rekenen ze 5 JD aan ( of 250 BEF). Het is een toffe ontmoetingsplaats voor trekkers uit gans de wereld. Amman is een grote, moderne stad en je krijgt hier echt een comfortabel gevoel t.o.v. Syrië want alles heeft hier een westers tintje : het straatbeeld wordt beheerst door Pepsi - reclame en je kan hier de meeste westerse produkten kopen, wat niet van Damascus kon gezegd worden.

Amman is echter een vermoeiende stad om in rond te wandelen want de reliefverschillen zijn groot : de stad is gebouwd op 7 jebels (heuvels) en ook hier is het autoverkeer zeer druk, alhoewel het toch minder chaotisch is dan in Damascus. Alles lijkt hier een beetje naar Amerikaans model te zijn opgevat : ook de ruimtelijke ordening en de woningbouw hebben een modern en verzorgd uitzicht. Veel echte bezienswaardigheden heeft Amman niet, alleen het amfitheater is echt de moeite, het enige overblijfsel van betekenis van het Romeinse Philadelphia. Het bevindt zich aan een groot centraal gelegen plein waar zich veel openluchtcafé's en wat kermisattractie bevindt.

Ajlun (Qala'at Rabha) en Jerash

Een vermoeiende 20 minuten durende wandeling naar het Abdali - busstation na weeral een bijna slapeloze nacht wegens de weergaloze hitte, was zeker geen pretje. Van hieruit namen we echter de bus naar Ajlun om het Arabische kasteel Qala'at Rabha te bezoeken. Een boeiende rit door een bergachtig landschap bezaaid met pijnbomen. In het kasteel word ik aangesproken door een sympathieke Jordaanse gids die me alles verteld over de geschiedenis van het kasteel.

Van hieruit is het panorama trouwens schitterend. 's Namiddags naar Jerash dat qua grootteorde kan vergeleken worden met Palmyra in Syrië en Ephese in Turkije. Het is hier bloedheet want we waren zo dom om deze site te bezoeken onder de gloeiende middagzon. Hier is vooral de Artemistempel en het Forum zeer indrukwekkend.

In de late namiddag zijn we teruggekeerd naar Amman dat er nogal doods bijligt want het is vandaag een speciale dag nl. vandaag wordt de jaarlijkse pelgrimstocht naar Mekka gevierd, de hajj, en alle winkels en restaurants zijn gesloten. Voor een zaterdag is dit voor een Europeaan natuurlijk een minder aangenaam vooruitzicht, maar we overleven het wel!

de Woestijnkastelen : Qasr - al - azraq, Qusair' amra, Qasr - al - Kharnah

Volgens de Lonely Planet was het mogelijk om een aantal woestijnkastelen gelegen ten O van Amman te bezoeken via een combinatie van openbaar vervoer en liften. Zogezegd, zogedaan. Michel en ik zaten reeds om 8h op een busje naar Azraq waar we rond 9 h 30 aankwamen. Dit stadje zonder veel betekenis ligt midden in de Jordaanse woestijn op de weg naar Bagdad en is uit biogeografisch oogpunt van belang voor de trekvogels die hier in de winter een belangrijke standplaats hebben, ware het niet dat deze zeer belangrijke oase aan vruchtbaarheid vermindert omdat men al het water uit de ondoordringbare lagen aan het oppompen is voor de waterbevoorrading van Amman en zodoende de vruchtbaarheid van dit gebied sterk bedreigd wordt. Het Arabisch kasteel in Azraq, eens een tijdelijk hoofdkwartier van T.E. Lawrence (W.O. I), is best de moeite waard om te bezoeken want de gids, een verre nazaat van één van Lawrence's officieren geeft ons alle duidelijke uitleg.

Nadien hebben we gelift via Highway nr 40 naar het Qusayr'amra, een klein Arabisch kasteeltje in het midden van de woestijn, maar de inspanning om hier te geraken wordt ruimschoots beloond door de adembenemend mooie en intacte fresco's van Byzantijns-Arabische oorsprong. Nadien was het de bedoeling om al liftend naar het 3e kasteel te gaan, dat 16 km verder ligt. Hier liep het echter fout. Alle auto's die passeerden lieten ons steevast staan aan de rand van de weg. Het was hier weeral niet te doen van de warmte en we hebben hier eventjes 3 uur staan koken in de zon nadat vele vrachtwagenchauffeurs en zelfs andere toeristen in huurwagens ons gewoon lieten staan.

Mijn voorraad water was aan het slinken en het weinige water dat ik nog had was al bijna aan het koken ! Het was gewoon onmenselijk. Onze redding kwam tenslotte om 16 h toen een JETT-bus een lading Franse toeristen dropte aan het kasteel en we na onderhandelen met de gids gratis meereden naar het 3e kasteel Qasr - al - Kharanah, dat er van buiten indrukwekkender uitziet dan binnenin, en zo terug naar Amman. We waren duidelijk beiden uitgekookt en we hebben zonder talmen een volledige 1 bierfles Amstelbier in één keer achterover in ons keelgat gegoten.

de Dode Zee

Na onze perikelen van gisteren om de woestijnkastelen te bezoeken, besloten we het van vandaag wat kalmer aan te doen. Daarom was het vooruitzicht van een plons in de Dode Zee een leuke afwisseling. Die morgen ontmoette ik in een winkeltje een tof Frans koppel en tezamen met Michel namen we een minibusje naar Suweineh waar zich een "Death Sea Resort" bevindt. De rit daarheen gaat via Salt, een pittoresk bergdorpje met een wat Turkse architecturale stijl en nadien door een indrukwekkend woestijnlandschap.

Je kunt niet zwemmen in de Dode Zee, en dat maakt het een buitengewone ervaring want door het verschrikkelijk hoge zoutgehalte kun je er alleen maar drijven. De normale zwembewegingen kun je niet uitvoeren want het water duwt je lichaam en je voeten tot aan het wateroppervlak Het is een echte binnenzee waar de Jordaan in uitmondt. Vermits Israël vlakbij is, krijgen we een paar keer politiecontrole onderweg.
Ik vond het heerlijk om wat af te koelen in het water dat meer aanvoelt als olie, want het was hier weeral bloedheet. Nadien moet je zeker douchen want het zout blijft aan je lichaam plakken en dat prikt behoorlijk.

's Namiddags waren we nog getuige op het strand van een amokmakende Jordaniër die door de politie werd opgepakt omdat hij dronken in het water aan het stoeien was en dat is hier geen fraaie zaak in Jordanië.

naar Kerak via Madaba en Wadi - al - Mujib

Het werd tijd om Amman te verlaten want uiteindelijk is het een wat onpersoonlijk, saaie stad en zodoende vertrok ik deze morgen met Michel zuidwaarts.Aanvankelijk waren we vergezeld van 2 Parisiennes die zelfs op dezelfde vlucht zaten als Michel en ik en die hier nu zover met ons meereisden naar Madaba. Hier bevindt zich de Grieks - Orthodoxe St George kerk waarvan de vloer de grootste attractie biedt, want deze geeft in mozaiekvorm een cartografisch beeld van het Midden - Oosten met Jeruzalem als middelpunt. Best aardig om te zien.

's Namiddags namen we afscheid van de 2 Parisiennes om elkaar terug te ontmoeten in Petra. Michel en ik reisden verder via The King's Highway naar het Zuiden want dan zie je veel mooiere landschappen. De andere autoweg, The Desert Highway, loopt door een monotoon woestijnlandschap.

Tussen Dhiban en Ariha bevindt zich een stukje autoweg die niet door het openbaar vervoer kan verkend worden, maar die één van de spectaculairste landschappen van Jordanië omvat : de Wadi - al - Mujib, een reusachtige 1 km diepe canyon. Wij konden deze onwaarschijnlijk diepe kloof enkel doorkruisen door te onderhandelen met één van de lokale bewoners die ons met een pick - up truck naar de overkant reed via een tamelijk gevaarlijke, kronkelende weg (voor 5 J.D., maar dat is zeker de moeite waard).

Daarna ging het weer vlot naar Kerak waar we de zonsondergang bewonderden in het kruisvaarderskasteel. Het kasteel is echt dramatisch gelegen aan de rand van een kloof en beheerst reeds van ver het landschap.

Het Castle Hotel bood ons een kamer aan voor 8 J.D. en dat was een billijke prijs voor de propere kamers en het gemeenschappelijk salon. Toch was hier iets vreemds aan de gang want we konden eerst de hoteleigenaar niet vinden en later konden we amper de slaap vatten want een Italiaanse toeriste dacht zich hier te bevinden in de Scala van Milaan en trakteerde ons op een tamelijk persoonlijke versie van een opera - aria!

van Kerak naar Petra

The Kings Highway is nu niet bepaald een drukke weg : het enige verkeer dat er passeert is er enkel maar om de lokale dorpjes te bevoorraden. Daarom was het zeer moeilijk om verder naar het Zuiden af te zakken via The Kings Highway. Eerst ging het vlot naar Tafileh die ons weeral door een spectaculaire canyon (Wadi - al - Hasa) voert. Daarna waren we genoodzaakt om een taxi te nemen tot in Wadi Musa want liften zat er hier werkelijk niet in. Even na de middag bereikten we Wadi Musa en alhoewel hotel Al - Anbat nogal ver ligt van de ingang van Petra, leek het comfortabel en goed genoeg voor 5 J.D./nacht per persoon. Eindelijk zou ik dan het hoogtepunt van mijn reis bereiken: Petra. En inderdaad, mijn hooggespannen verwachtingen werden meer dan positief ingelost want deze voormalige Nabateese hoofdstad tart elke archeologische verbeelding. Petra is een droomwereld, het is groots en magisch door de rood - roze kleur van de grillige rotsformaties, die elke minuut van de dag lijkt te veranderen.

Een eerste kennismaking met de site was wat moeilijk want hier wordt je als toerist echt uitgebuit en ook hier slaat het massatoerisme met al zijn nefaste gevolgen hard toe. Allereerst wordt je aan de ingang van de siq, die je voert naar het eigenlijke hart van de stad, voortdurend lastig gevallen door bedoeinen die je per paard deze vermoeiende afstand willen doen overbruggen. Daarnaast hebben zich tevens een aantal drink- een eetstalletjes gewoekerd op enkele strategische plaatsen in de site en kom je hier de meest gevarieerde nationaliteiten tegen. Maar toch kon dit de pret niet bederven!

Aan het einde van de siq, een nauwe 3 km lange kloof, bereik je de " Khasneh", een prachtige tempel met Grieks-Romeinse invloeden dat zijn kwaliteit in de westerse wereld reeds verdiend heeft als filmdecor (eindscene van Raiders of The Lost Arc) en waarschijnlijk reeds ontelbaar gefotografeerd. Het is echt uniek door het lichtspel want de rotsen hebben hier echt een roodroze gloed. Om The Khasneh op zijn mooist te bewonderen moet je hier zijn tussen 9 h en 11 h want dan is de zonnestand het gunstigst. Binnenin de site zie je verder identieke tempels (zoals de Koningsgraven).
De totale oppervlakte waarover Petra zich echter uitstrekt is echter veel te groot om het in één dag te bezoeken : minstens 3 dagen zijn nodig indien je alle tempels en gebouwen wilt bewonderen. Omdat het reeds laat in de namiddag was en de zonsondergang spoedig zou volgen besloot ik van morgen terug te keren om een aantal wandelingen in de site te maken.

Petra

Reeds om 8 h 15 was ik in de siq op weg naar de belangrijkste wandelingen in Petra. Het is werkelijk ongehoord dat je hier telkens 5 J.D. moet betalen om Petra te bezoeken. Ergens ook weer niet te verwonderen want de toeristen blijven hier vanuit gans de wereld toestromen en of ze in de toekomst 10 J.D. zullen vragen, ze zullen blijven komen . Want dit is werkelijk een ongelooflijk unieke archeologische schat van pure wereldklasse. Petra is beter dan de piramides van Gizeh of de tempel van Aboe Simbel in Egypte, omdat je hier een unieke combinatie ziet van geologische pracht en historisch unieke en intacte gebouwen in een ingesloten omgeving.

Moest deze plaats zich bevinden in Griekenland was het reeds compleet verwoest door de gevolgen van het massatoerisme maar gelukkig is Jordanië nog geen topbestemming, maar het zit wel duidelijk in de lift. Jordanië is duur en vooral in het zuiden buit men alles uit omdat de organisatie van het transport veel moeilijker verloopt door de uitzonderlijke geografische toestand : woestijn, uitzonderlijke droogte en soms hevige, onverwachte reliefsverschillen. Ook de mensen zijn veel meer gereserveerder dan in Syrië.

Deze morgen heb ik in Petra de vermoeiende klim gemaakt naar "The High Place Of Sacrifice" waar je een prachtig panorama hebt over een groot gedeelte van het site. Tijdens de terugkeer naar "The Collonaded Street" zie je vele mooie Romeinse tempels uitgehouwen in de rotsen. 's Namiddags heb ik dan tezamen met een groep Franse toeristen de klim gemaakt naar "The Monastery" (Ed-Deir) en dit is echt de moeite waard want vanuit deze uitgehouwen geveltempel heb je (enkel honderden meters verder) een duizelingwekkend overzicht over de Westelijke zijde van de Grote Rift : de grote geologische breukzone die begint in het Afrikaanse Merengebied, noordwaarts doorloopt door de Dode Zee en de Wadi Araba en eindigt in het Kaukasusgebergte. In de vooravond stak een stormwind op en blies ons gewoonweg de siq terug in. Ik heb Petra gezien en genoten van zijn prachtige kleur en al zijn tempels en ben hier zeer blij om.

Wadi Rum

Mensen zijn toch rare wezens : wij verafgoden de immense natuurkrachten verwezenlijkt als boeiend ogende landschappen en wanneer we ze vanop een veilige afstand waarnemen met al onze zintuigen creëren we een imaginatief gevoel dat je het best zou kunnen vertalen als schoonheid. De vrijheid die we als Westerse mens permitteren om deze plaatsen te bezoeken is gebaseerd op een onontkennelijke egoïstische motivatie : toerisme, wat echter voor onze medemens een positieve activiteit kan zijn als we de indrukken en de kennis die we bij deze ontvangen prikkels kunnen doorgeven aan onze medemens, een mooie basis voor grensverleggende communicatie.

En zo is het ook met Wadi Rum, 60 km ten noorden van Aqaba heeft de natuur in al zijn immense onvrijwilligheid een kunstwerk gecreëerd die zijn gelijke niet kent. De woestijn is een onherbergzaam oord voor de mens: er is bijna geen water, de temperatuur is er hoog en zeer variabel en de zandgrond is geen basis voor een lange sedentaire bezetting. Wadi Rum is zo'n wereld.

Maar omdat het gesteente hier enkele miljoenen jaren geleden werd opgestuwd en deze voormalige zeebodem nu ligt te blakeren onder de zon, heeft ze hier naar menselijke normen een pracht van een visueel natuurlijk ecosysteem nagelaten waarin zich een aantal stammen hebben gevestigd, de bedoeinen, die de strijd tegen de natuurelementen hebben aangebonden om te overleven.

Zoiets vinden wij als Westerse mens fantastisch en daarom begint dit gebied meer en meer in trek te komen voor toeristen die deze wisselwerking tussen mens en wrede, prachtige natuur willen aanschouwen zonder er zelf bij betrokken te geraken.

Deze morgen kwam ik met een rechtstreekse bus van Petra toe in Wadi Rum en we mochten er verblijven in een tent van de Resthouse voor 3 J.D. Van 12 h tot 20 h hebben we met een jeep dit woestijngebied verkent tezamen met een Amerikaans koppel en een Britse geografe, Kate, voor 39 J.D.

Het was een unieke ervaring ! Met onze bedoeinengids bezochten we verschillende bedoeinententen afgewisseld met het bewonderen van Nabateese rotsinscripties en fantastische vergezichten. Vooral de zonsondergang in de woestijn meemaken is een onvergetelijke ervaring alsook slapen in de woestijn : het is hier ' s nachts zodanig stil dat je je bloed hoort kloppen in je hersenen.

Ik hoop dat Wadi Rum een beschermd natuurgebied mag blijven. Een tip voor Wadi Rum trekkers : breng vooral veel water en voedsel mee want in het dorp zelf is niets te verkrijgen. Dit was de mooiste dag van mijn reis.

Aqaba

Dit is het eindpunt van mijn reis : Aqaba. Gelukkig is er een rechtstreekse minibus tussen Wadi Rum en de enige Jordaanse kustplaats. Het is best een leuke badplaats om in rond te toeven maar met de hitte die er vandaag heerste was dit allesbehalve aangenaam. Noodgedwongen is de enige activiteit die je kunt uitvoeren bij deze helse temperaturen zwemmen wat ik vandaag dan ook met volle teugen heb gedaan.

De publieke stranden in het centrum zijn redelijk proper maar om echt te genieten van de zuiverheid van het water moet je een taxi nemen tot op enkele km van de Saoedische grens waar zich het "Royal Diving Centre" bevindt en je kunt genieten van de prachtige onderwaterflora/fauna van de Rode Zee. Langs deze weg bevindt zich trouwens ook een heleboel chemische industrie en ook de haven om de ferry te nemen naar de Egyptische kustplaats Nuweiba. Aan de Saoedische grens zie je trouwens de traditionele rijen vrachtwagens wachtend op de overgang Jordanië - Saoedi-Arabië.

Mijn hotel Al - Shula is een meer dan behoorlijk middenklasse hotel met alle westers comfort en luxe en de prijs van 16 J.D. voor een eenpersoonskamer + ontbijt is dan ook mooi meegenomen. Na deze vermoeiende rondreis was dit een ideaal hotel om wat uit te blazen. Deze morgen nam ik afscheid van Michel nadat we 10 dagen tezamen hebben rondgereisd in dit prachtige woestijnland.

Na nog een dag zon, zee en strand in Aqaba - want het is hier veel te warm om een poot uit te steken - keer ik via The Desert Highway door de eindeloze woestijn terug naar Amman met de JETT - bus. Van daaruit volgt de terugvlucht naar Brussel

Lees ook het vorige reisverhaal van Patrick Wylleman: In Syrië