In Tabriz zitten op de bazaar honderd goudsmeden naast elkaar. Isfahan heeft de grootste en mooiste moskee van het land. Shiraz is de uitvalsbasis voor Persopolis, de bekendste attractie van Iran. Yazd is de oudste bewoonde stad ter wereld. Door het onbestuurde gebied Baluchistan naar Pakistan.Bij de grensovergang blijven de tassen gesloten. Dat komt goed uit, want dingen als muziek, kaartspelen, buitenlands geld en boeken over andere godsdiensten dan de islam zijn verboden. Binnen een half uur ligt een nieuw te ontdekken land voor ons.

De eerste avond in Iran is er een vol verbazing. Nadat we absoluut te asociaal geprobeerd hebben af te dingen, brengt de hoteleigenaar ons naar een goedkoper hotel.

Tevens staat hij er op ons 's avonds naar een 'special place' te brengen. Dat hij 'er op staat' zegt overigens niets. In Iran is 'ta-arof' een gebruik. Dit wil zeggen dat je pas op een aanbod kan ingaan nadat je de vraag drie maal met 'nee' beantwoord hebt.

Het beeld dat ik vooraf van Iran had, moet nu al bijgesteld worden. Eigenlijk is het schandalig hoe er in het westen over dit land gedacht wordt. Van vrije meningsuiting is geen sprake, maar het is allerminst een achterlijk land.

De verwachte haat tegen het westen blijkt op niets gebaseerd te zijn. Veel mensen behandelen me met (te) veel respect, als een koning bijna. Uit oprechte vriendelijkheid, zonder een gunst terug te vragen.

Het lokale gerecht 'abgusht' is heerlijk. Het is een soort soep met aardappelen die je in een pizza-achtig brood stopt en waaraan je vervolgens frambozen, knoflook, zilveruitjes en andere ingrediënten toevoegt. In dit 'liberale' gedeelte van Iran zitten mannen en vrouwen samen in de attracties. Achteraf blijkt het bijzonder dat mannen en vrouwen elkaar soms aanraken. Alles in Iran is gescheiden. Vrouwen zitten achter in de bus en hebben een aparte ingang, ook stranden en skipistes zijn gescheiden.

Er was zelfs een presidentskandidaat die gescheiden trottoirs voor mannen en vrouwen wilde creëren. Op in het openbaar praten met vrouwen heerst een taboe. Vrouwen worden vervloekt als ze met vreemde mannen praten. Langzaam maar zeker worden vrouwen iets vrijer, maar vanuit een westers oogpunt gezien is het nog steeds een bizarre situatie. Vrouwen aanraken kan absoluut niet, ook het geven van een hand is uit den boze.

Vlakbij Hamadan liggen de Ali Sadr grotten, de grootste onderwatergrotten ter wereld. Een waterfiets met daarachter vier bootjes trekt je voort langs stalactieten en stalagmieten.

Laat je zeker niet strikken voor 'de eer' om als westerling te mogen waterfietsen. Erg leuk voor 5 minuten, maar na een uur is het laatste beetje energie echt uit je tenen geperst.

Weer een acht uur durende busrit door het kale hooggebergte verder ligt Isfahan, het Parijs van het midden oosten. Het landschap begint me behoorlijk te vervelen. Telkens 8 uur alleen in een bus over een kale hoogvlakte is een saaie aangelegenheid. Gelukkig is Isfahan een bestemming die de reis absoluut waard is. Koning, sultan of sjah, elke machthebber houdt ervan zichzelf te verwennen. In Isfahan zijn diverse paleizen hier de bevestiging van.

De paleizen zijn mooi versierd met mozaïek en architectonische hoogstandjes, maar het meeste indruk maakt de moskee. De moskee is de grootste en zonder twijfel mooiste van Iran. De ingang is een gebouw op zich, waarna je op een binnenplaats komt met daaraan op het oog vier gevels van moskeeën. Onder één van deze gevels, degene die in de richting van Mekka staat, bevindt zich de echte moskee.

Brede lanen met aan weerszijde grote bomen brengen je van het grote plein naar andere moskeeën, paleizen en naar de rivier met bruggen vol theehuisjes. Aan Parijs kan het niet tippen, maar de mooiste stad van Iran is het voor zover ik gezien heb zeker. De tickets voor de bezienswaardigheden zijn voor Iraanse begrippen buitensporig duur (3,5 euro). In het hotel gaan de entreebewijzen, die een week geldig blijven, van hand tot hand, zodat een fatsoenlijke maaltijd binnen het studentenbudget van euro 12,50 per dag blijft passen.

Het verkeer in Iran is gekkenwerk. Acht zware ongelukken heb ik mogen zien en diverse noodstops mogen ervaren. In alle landen die ik tijdens deze reis bezoek houd je je hart vast, maar Iran spant de kroon. Het wegennet is dankzij de oliedollars vrij goed en benzine kost slechts 6 eurocent per liter. Dit in combinatie met eindeloze vlakten maakt het land een groot racecircuit. Helaas maken de chauffeurs geen onderscheid tussen de bebouwde kom en de vlaktes.

Shiraz heeft meerdere parken. Het is verbazingwekkend hoe groen de parken zijn, want buiten de steden heb ik in het hele land amper tien bomen gezien. De parken in Shiraz zijn mausolea voor dichters, verder heeft de stad weinig bezienswaardigheden. Vermaken doe je je toch wel want altijd zullen vriendelijke mensen je aanspreken en vol trots over hun stad en land vertellen. De mensen zijn zelden vervelend en laten je na een korte conversatie weer met rust.

Shiraz is de uitvalsbasis voor Persopolis, de bekendste en populairste attractie van Iran. Persopolis was ooit een groots paleizencomplex met veel pracht en praal.

Er is niet veel van over, maar genoeg om je voor te kunnen stellen hoe het er ooit moet zijn geweest. Details op trappen en pilaren en afbeeldingen van paarden en leeuwen verraden dit.

De laatste paar uur van de busrit naar Yazd zijn onvergetelijk. Over het algemeen zie je in Iran tot aan de horizon alleen af en toe een graspol op de kale vlaktes. Het landschap hier is fraaier en afwisselender dan ik tot nu toe in Iran gezien heb. De bergen veranderen van kleur en in de buurt van Yazd wordt de woestijn zoals je er als kind van droomde; zover je kunt kijken donkergeel zand zonder enige begroeiing.

Tijdens de zonsondergang vormt dit een schitterend kleurenpaneel van oranje, roze en rood. Eenzaam, maar voldaan waan ik me in een andere wereld. Af en toe staat er een lemen iglo langs de weg waarin mensen schijnen te wonen. Yazd is naar het schijnt de oudste bewoonde stad ter wereld en een van de warmste plekken in Iran. Het kwik loopt op tot boven de 45 graden. Het is een droge hitte waardoor het hier nog net uit te houden is.

Veel huizen in Yazd hebben typische schoorstenen, die als airco dienen. Ze vangen elk vleugje wind op en stuwen dit het huis in. Alle moskeeën in Iran zijn goed onderhouden en met de kenmerkende blauwe en gele mozaïek fraai om te zien, maar nu komen ze me de neus uit. De twee moskeeën van Yazd zijn echter zeker een bezoek waard. De ene moskee is de hoogste van Iran, de andere vormt tegelijkertijd de ingang van de bazaar. Dat mozaïek en de blauwe kleuren ontbreken bij deze moskee is een uitzondering.

Zuidwaarts richting Pakistan is er maar één trekpleister, het fort in Bam. De tussenstop in Kerman, onderweg naar Bam, heeft afgezien van een bizarre bazaar weinig te bieden. Je moet er wederom een rit van acht uur voor over hebben, maar ik vind het een van de mooiste momenten tijdens mijn verblijf in Iran. Na weken van kaalheid en droogte verschijnen er ineens palmbomen aan de horizon en lijkt er een fata morgana op te doemen. Maar niets is minder waar, het is een heuse oase.

Rond deze oase ligt het plaatsje Bam, met daarbuiten een ommuurd fort. Binnen deze muren hebben ooit meer dan 10.000 mensen gewoond. Van de huizen staan alleen nog wat muren overeind, al is een deel prachtig gerenoveerd. Vanaf het fort heb ik van links naar rechts uitzicht op de woestijn, palmbomen, huizen, het fort zelf, nogmaals palmbomen en dan gaat de eindeloos ogende kale vlakte van de woestijn weer verder.

Het is een helse rit die bekend staat als 'the Pakistan nightmare'. Zo'n 28 uur achter elkaar reizen is nodig om Quetta te bereiken. Om 5 uur ben ik opgestaan om de bus naar Zahedan te nemen. Vanuit Zahedan ga ik vervolgens met een taxi verder naar de grens. De hooglanden hebben vanaf Kerman plaatsgemaakt voor een vlakte met her en der een struikje. Grauwe kiezels, witgrijs zand; onze auto lijkt het enige object op aarde.