VERENIGDE STATEN
DEEL 2: CALIFORNIA - YOSEMITE PARK AND THE PACIFIC COAST
HIGHWAY
"Ik stond voor een motel in barokke Spaanse stijl dat glinsterde
als een sieraad. De wagens suisden voorbij op weg naar L.A."
Uit "On the Road" van Jack Kerouac.
Ik rij naar het oosten richting Yosemite Park en passeer aan de
voet van de Sierra Nevade een streek met vele tastbare herinneringen
aan de goudkoortstijd. De ontdekking van goud in de buurt van Coloma
trok in 1849 tienduizenden zogenoemde 49'ers aan. De Mexicaanse
goudgravers noemden de rijke goudeertsader, die zich uitstrekt over
een afstand van ruim 300 kilometer langs de Sierra Nevada, "La
Veta Madra" ofwel "The Mother Lode" of in onromantisch
Nederlands "De Moeder Ader". Meer dan vijfhonderd stadjes
schoten als paddestoelen uit de grond in de buurt van de goudmijnen,
maar het merendeel is met dezelfde snelheid verdwenen toen de mijnen
uitgeput bleken, hoewel sommigen de tand des tijds hebben doorstaan
als ghosttown. Een eindje ten oosten van San Francisco ligt een
verzameling plaatsen uit de roemruchte wildwest tijd, langs de weg
met de toepasselijke naam SR49:
- Grass Valley was de rijkste mijnstad en is een van de weinige
boomtowns die hebben weten te overleven.
- In Coloma ontdekte James Marshall in 1848 de eerste stukjes
gouderts, maar slaagde er niet in om zijn vondst geheim te houden.
- Placerville was eerst bekend als Old Dry Diggin's, maar trok
zoveel outlaws aan dat het, vanwege de vele ophangingen, de bijnaam
Hangtown kreeg. John Studebaker verdiende hier als hulpje bij
een smid het beginkapitaal voor zijn autofabriek.
- In Angels Camp heeft Mark Twain nog een tijdlang tevergeefs
naar goud gezocht, maar dit inspireerde hem wel tot zijn eerste
succes "The Celebrated Jumping Frog of Calaveras Country".
Elk jaar in mei houdt de stad haar traditie in ere met de Jumping
Frog Jubilee.
- Columbia was een van de grootste vindplaatsen; in ongeveer twintig
jaar werd er ongeveer 200 miljoen gulden aan goud uit de mijnen
gehaald.
- Big Oak Flat werd in 1850 gesticht door James Savage en heette
eerst Savage Diggings. Het plaatsje hernoemde zich later naar
een dikke eik, met een diameter van 3,5 meter, die midden in het
dorp stond.
- Mariposa herbergt het oudste gerechtsgebouw in de Verenigde
Staten, daterend uit 1854 en nog steeds in gebruik.
Ik merk dat ook enkele Amerikaanse gezinnen op vakantie naar het
Yosemite Park gaan; twaalf meter lange superdeluxe caravans met
een Toyota of Suzuki off-the-roadcar aan de trekhaak. Over de SR140
rij ik het park binnen en zet koers naar Yosemite Village. Ongeveer
tien kilometer lang rij ik door de Yosemite Valley over een bochtige
eenrichtingsweg langs dichte naaldwouden, steile afgronden en hoge
watervallen. De hoogste waterval, de Upper Yosemite Falls, is zelfs
bijna vijfhonderd meter hoog. De kampeerplaatsen zijn druk bezet,
hoewel ze er niet vol uitzien; de territoriumgrootte op een Amerikaanse
camping is minstens tien keer zo groot als op een Europese camping.
In de Village zijn de rangers zeer populair. De hopmannen te paard
worden omzwermd door horden kinderen en moeten regelmatig met één
van hen poseren voor een foto, waarbij het kind dan de pet van de
ranger even opgezet krijgt. Bij het bezoekerscentrum tref ik nog
een afbeelding van Smokey the Bear aan; een cartoon van de beer
met de rangerhoed en de lage stem als bosbrandbestrijder.
Langs de zuidkant van de rivier rij ik weer westwaarts terug. Bij
Chinquapin sla ik linksaf naar Glacier Point. Deze plek biedt een
adembenemend uitzicht over de wijde omgeving, de vallei en de Merced
River, die ongeveer duizend meter lager als een glinsterend draadje
door het landschap kronkelt.
Ik herinner me een gesprek over milieuverontreiniging met een Amerikaan.
Hij stelde dat dit geen Amerikaans probleem was maar een kustprobleem.
In de buurt van Los Angeles en New York baarde het inderdaad zorgen,
maar daartussen lag een vierduizend kilometer breed gebied met grotendeels
ongerepte natuur. Het kost me op deze plek toch enige moeite om
mijn twijfels ten aanzien van zijn standpunt overeind te houden.
Vlakbij de zuidelijke toegang tot het park bevindt zich de Mariposa
Grove; een gebied met reusachtige sequoia bomen. De bekendste, de
2700 jaar oude Grizzly Giant, heeft een diameter van maar liefst
tien meter en een hoogte van 70 meter. De beroemde Wawona Tunnel
Tree, waar je met een auto door kunnen rijden, heeft helaas de winter
van 1968 niet overleefd. Ik loop een poosje tussen de woudreuzen
door en lees bij het informatiecentrum wat wetenswaardigheden over
de sequoia's. De schors en het hout van de bomen zijn vuurbestendig
en de brandpreventie in het park werkt in het nadeel van de sequoia's.
De kleine zaadjes hebben zonlicht en een mineraalhoudende bodem
nodig om te kunnen ontkiemen. Een bosbrand heeft tot gevolg dat
er zo'n plek ontstaat en dat concurrerende boomsoorten worden uitgedund.
Tientallen jaren van efficiënte bosbrandbestrijding hebben
een dicht bomenbestand opgeleverd, dat de voortplanting van de sequoia's
verhindert. Sinds geruime tijd worden branden met een natuurlijke
oorzaak daarom niet meer geblust.
De snelste weg van San Francisco naar Los Angeles is de Highway
101, maar de mooiste wordt gevormd door de Pacific Coast Highway
1. De weg leidt langs vele plaatsen met namen die kenmerkend zijn
voor de sterke, oorspronkelijke invloed van de eerste Spaanse pioniers.
Tot 1848 maakte Californië deel uit van Mexico, hoewel het
in de praktijk redelijk zelfstandig was. Na enkele jaren van schermutselingen
werd de republiek Californië uitgeroepen en sloot men zich
aan bij de Verenigde Staten.
Net buiten San Francisco stop ik bij een benzinepomp, waar het mij
niet lukt om benzine uit de slang te krijgen. Een forse dertiger
met o-benen en een cowboyhoed komt naar mij toe en legt uit dat
ik eerst mijn creditcard binnen dien af te geven. Wanneer hij verneemt
dat ik uit Nederland kom, wordt hij ineens heel enthousiast. "I've
been in Amsterdam, y'know. A great place! You know The Bulldog?
Great stuff, y'know!". Ik knik en lach, want voor hetzelfde
geld had hij ook over windmills en wooden shoes kunnen beginnen.
Maar hij blijkt nog niet klaar te zijn. "I've travelled through
all of Europe, but Holland's the best! I asked for a coke with ice
in a train in Yugoslavia and I've never seen a man looking so weird
like the conductor did. I had great trouble flushing the toilets
all over Europe, y'know. Sometimes you have to push a button, then
you have pull a rope or a tube and sometimes it even flushes automatically!".
Ik knik en lach wederom. Ik groet de Amerikaan en hij roept mij
nog na "Have a nice trip and enjoy yourself!"
Krantenbericht:
Gary Skole and Carla Mattioli have built a company on a long overlooked
market for advertising. The founders of Install Advertising Inc.
in suburban Philadelphia, who are both 23 years old, post ad boards
inside public restroom stalls. "We offer advertisers a captive
audience," daid Ms. Mattioli, a graphic design specialist.
Dozens of advertisers seem to agree. Since Install opened for business
in March, it has signed about 40 hairdressers, chiropractors, car
dealerships, retail outlets and other advertisers as clients. Advertisers
pay an average of $150 a month per location.
Via Daly City, Pacifica en El Granada kom ik langs Half Moon Bay;
de oudste stad in het San Mateo gebied. De bloementeelt, in het
bijzonder chrysanten, anjers en rozen, vormt de voornaamste bron
van inkomsten. In de stad bevindt zich een klein hotel, San Benito
House, dat dateert van rond de eeuwwisseling en in redelijk authentieke
staat verkeert. De ronde kustlijn bevat vele mooie stranden, die
echter vanwege de grote onvoorspelbare getijdeverschillen weinig
benut worden.
Na San Gregorio volgt Pescadero, een moerassig reservaat met een
grote variëteit aan blauwe reigers, kiekendieven, herten, wasberen,
vossen, stinkdieren en slangen.
Het Ano Nuevo State Reserve is een wildreservaat met een groot broedgebied
voor zeehonden en zeeleeuwen. Aan de andere zijde van de weg ligt
het Big Basin Redwoods State Park, met bomen die meer dan honderd
meter hoog zijn en een diameter van ongeveer zes meter bezitten.
Via Swanton, Davenport en Natural Bridges, genoemd naar de "bruggen"
van zand die voortdurend worden gemaakt en vernietigd door de krachtige
branding, arriveer ik in Santa Cruz, met een van de weinige stranden
waar het water een aangename temperatuur heeft. Op andere plekken
zorgt de koude golfstroom voor een toch wel erg frisse afkoeling.
Het strand kent de oudste boardwalk met een houten roller coaster,
The Giant Dipper, uit 1924 en ook de beroemde Cocoanut Grove Ballroom
bevindt zich hier.
Ik krijg zin om een half uurtje op het strand te lopen en zet de
auto op een parkeerplaats. De verzameling strandgasten blijkt hier
toch altijd weer bonter dan waar ook ter wereld. Er zit een wanstaltig
dikke Amerikaan met twee kogelronde kinderen en een schriel, klein
vrouwtje, waarbij de problemen bij de bevalling ongetwijfeld in
het niet vallen bij de moeilijkheden tijdens de verwekking. Zo te
zien heeft de man toch goede voornemens want de grote hamburger
in zijn rechterhand compenseert hij met een blikje Diet Coke in
zijn linkerhand. Ook de kinderen doen mee, want de halve liter bekers
ijs zijn de kleinste uitvoeringen die verkrijgbaar zijn. Bij de
ijsverkoper krijg ik te horen dat het chocoladeijs op is. Ik werp
een blik in de vitrine met ijsreservoirs en zie op de bodem een
hoeveelheid ijs waar ze elders ter wereld nog wel tien ijsjes van
kunnen verkopen. Ook na enig aandringen weigert de goede man zijn
naam als ijsverkoper te grabbel te gooien door het verkopen van
rantsoenporties.
Ik vervolg de Pacific Coast Highway en rij om de grote baai heen
langs Capitola, Moss Landing, Castroville (hier werd Marilyn Monroe
in 1947 gekroond tot Artisjok-koningin!), Marina en Sand City tot
Monterey.
Monterey is bij de huidige oudere jongeren voornamelijk bekend van
het gelijknamige popfestival in 1967 waar o.a. Jimi Hendrix en Janis
Joplin furore maakten. Monterey ligt aan een blauwe baai aan de
voet van een beboste heuvel. De literaire doorbraak van John Steinbeck,
Torilla Flat, speelde zich op de top van die heuvel van Monterey
af, waar de oorspronkelijke paisano's zich hebben verschanst. De
wijk bij Cannery Row met haar sardienenblikjesindustrie vormde het
decor bij een tweetal andere boeken van Steinbeck, namelijk Cannery
Row en Sweet Thursday. De inmiddels verdwenen sardientjes zijn vervangen
door kabeljauw, makreel, inktvis en zalm. De voormalige hoerenkast
van Flora Woods, waar de cavaleriesoldaten hun maandloon van 21
dollar spendeerden aan de one-hole-bandits, is inmiddels tot monument
gepromoveerd.
Net ten zuiden van Monterey ligt Carmel aan een cirkelvormige baai,
met heuvels op de achtergrond. De naam van de stad is afkomstig
van de carmelieten, Spaanse monnikken die zich op deze plek vestigden.
In het begin van deze eeuw trok het pittoresque plaatsje veel kunstenaars
en schrijvers aan, die zich heftig hebben verzet tegen de inbreuk
van elektriciteit, gas en verharde wegen, maar evenals in Montparnasse
of op Ibiza is de oorspronkelijke romantiek al lang verdwenen.
Point Lobos is een vooruitstekende rots aan de zuidkant van de baai
van Carmel. Spaanse ontdekkingsreizigers hoorden hier het gebrul
van zeeleeuwen, waardoor de plek aan zijn naam komt.
Vervolgens voert de highway mij na Palo Colorado, Big Sur en Posts
over een flinke afstand langs het Los Padres National Forest; een
groot, ruig gebied met koele beekjes, redwoods en met salie begoeide
vlakten dat verdeeld is een noordelijk gebied ten zuiden van Monterey
en een zuidelijk gebied tussen Atascadero en Ojai. Het gebied is
in het verleden de thuishaven geweest van de theosofe Annie Besant
en haar volgelingen. Uit metingen aan de sterren werd haar duidelijk
dat het magnetisch centrum van de aarde in Ojai lag, hetgeen betekende
dat de nieuwe Messias hier zou moeten leven. Omdat de theosofen
veel samenwerkten met waarzeggers, nummerologen, astrologen en handlezers
werd het gebied de verzamelplaats van allerlei weirdo's zoals iemand
die de toekomst voorspelde door te luisteren naar het knorren van
de maag. Aangezien er ook een gast was die bij de kruideniers een
brood kocht, het samenkneep tot een grote bal en daarna riep dat
dit bewees dat de winkeliers de klanten bedrogen, was de groep niet
erg geliefd bij de middenstand. Een grote groep volgelingen trok
daarom later naar Oceano bij Pismo Beach, waar volgens hen het echte
magnetische centrum zich bevond. Zij noemden de nieuwe plek Halcyon
en er schenen gouden mannen van het verloren continent Lemur 's
nachts in de duinen te worden waargenomen. Hoewel het metaal goud
ook in fysische zin wel in verband met het magnetisch centrum kan
worden gebracht, zijn hallucinaties ten gevolge van eenzijdige voeding
en magic mushrooms een meer plausibele verklaring.
De bochtige weg langs de kust voert langs een rotsige kust en de
Pacific Ocean is verstopt onder een dik dekbed van mist. Wanneer
de weg dichterbij het water komt hangen regelmatig mistflarden over
het asfalt. Ik zoek op de autoradio een lokaal station met uitsluitend
soulmuziek op en merk dat de carrosserie als één grote
conus fungeert.
Een eind voorbij het noordelijke Forestgebied duikt San Simeon op.
Hoog bovenop een heuveltop aan de kust in het voormalige kasteel
van de krantenmagnaat William Randolph Hearst zichtbaar. Het complex
werd in 1958 door de Hearst familie aan de staat Californië
geschonken en heet nu officieel The Hearst San Simeon State Historical
Monument.
Ik parkeer op de Visitor Center Parking Lot en arriveer nog net
op tijd om mij aan te sluiten bij de Tour 1 van 17.20 uur met de
volgende attracties:
- Guest House: One of the three guesthouses. Four bedrooms and
a siting room are shown.
- Esplanada and Gardens: One of the most beautiful sections of
the grounds, featuring roses (in season) and outdoor statuary.
- The Castle (Casa Grande): The ground floor, with the largest
and most impressive rooms of the Castle
- Assembly Room: The largest of fourteen sitting rooms, once the
gathering place of Mr. Hearst's guests.
- Refectory: The only dining room on the Enchanted Hill.
- Morning Room, Billard Room and Theater: In the theater you'll
see a 6-minute movie of life at the Castle during the 1920s and
1930s.
De tourbus brengt ons ongeveer acht kilometer heuvelopwaarts
naar het kasteel. Het gebouwencomplex is een verzameling
van Griekse, Romeinse, Italiaanse en Spaanse bouwstijlen.
Hearst begon in 1919 met de bouw, die na dertig jaar
nog niet af was. Hij stuurde mensen naar Europa om allerlei
kastelen, kerken en kloosters af te stropen. Zij kwamen
onder andere terug met de entree van een Spaans, gotisch
klooster uit de 15e eeuw, 36 Belgische carrillon-klokken,
levensgrote heiligenbeelden, een plafond vol houtsnijwerk,
zijden banieren van Siena uit de 16e eeuw, koorbanken,
marmeren vloeren en middeleeuwse tapijten. Terwijl vorsten
en geestelijken eeuwen nodig hadden om de kostbaarheden
te verzamelen, werden de spullen nu in enkele jaren
opgekocht door een schatrijke Amerikaan. Hearst heeft
model gestaan voor de krantenmagnaat Rosebud in Citizen
Kane van Orson Welles. Zijn ouders waren al schatrijk
dankzij de exploitatie van zilvermijnen en zij gaven
hem een krant om wat om handen te hebben. Hij bouwde
dit cadeautje uit tot een gigantisch media-imperium,
zodat hij meer dan financieel onafhankelijk van zijn
ouders werd. Hij riep de hulp in van de architecte Julia
Morgan omdat haar huizen van gewapend beton een van
weinige waren die de grote aardbeving in 1906 te San
Francisco ongeschonden hadden doorstaan. Zij noemde
haar bouwstijl de "As-you-please"-stijl; als
je maar betaalt kunt je het net zo krijgen als je het
wilt. Buiten verschenen onder andere een groot Grieks-Romeins
zwembad en een dierenpark. Om te kunnen paardrijden
in de schaduw wilde hij geen nieuwe, jonge bomen planten
(dat duurde te lang) maar liet hij bomen met een groot
schip vanuit Canada aanvoeren, waarbij en passant ook
nog de zee diende te worden uitgebaggerd. Tussen de
beide wereldoorlogen hebben bijna alle grote staatslieden,
zakenlieden en filmsterren wel enige tijd op Hearst
Castle doorgebracht. Elke dag werd er om 19.00 uur gedineerd
met een twintigtal mensen, waarbij de meest interessante
mensen een plekje in het midden van de lange tafel kregen,
dichtbij de grote baas zelf. Wanneer de volgende dagen
je plekje langzaam naar het eind van tafel opschoof
was dat een stille wenk om maar eens op te stappen.
Na het eten trokken de mannen zich terug in de rooksalon
en de biljartkamer en tenslotte sloeg Hearst vanaf een
balkon vlak boven het water zijn gasten gade in het
blauw-gouden binnenzwembad.
Ik ben echt onder de indruk van de achteloosheid waarmee
iemand, waarbij geld echt absoluut geen rol speelt,
schatten uitgeeft om zijn lusthof vorm te geven.
Het is al laat als ik weer in de auto stap en ik besluit
te overnachten bij het eerstvolgende motel. Ik neem
nog een duik in de pool, kijk een poosje naar het nieuws
van een lokaal station en verzuip vervolgens wederom
in een kingsize bed.
De volgende ochtend besluit ik om niet te laat in Los
Angeles te arriveren en daarom snel ik voorbij Harmony
(lijkt mij een lief stadje), Morro Bay, San Luis Obispo,
Shell Beach, Pismo Beach, Grover City, Oceano (het nieuwe
magnetische centrum) en Guadalupe naar Santa Barbara.
Het stadje oogt nogal toeristisch. De Spaanse invloed
is duidelijk zichtbaar aan de vele witte adobe-woningen
met hun typisch rode dakpannen en de Spaanstalige straatnamen.
De meeste huizen blijken gebouwd te zijn na de aardbeving
in 1925 en sindsdien dienen alle nieuw te bouwen huizen
zich te conformeren aan deze stijl. Jarenlang pochte
de stad dat het geen industrie of andere commerciële
activiteiten nodig had: de stad bezat namelijk miljonairs.
Wat de stad niet heeft is een Spaanse historie, hoewel
met geld dus wel die suggestie kan worden gewekt.
Ik stop bij een benzinestation en koop een blikje cola
en een zak met donuts. Wanneer ik net weer in de auto
zit zie ik een man uit de winkel komen met in zijn linkerhand
een literbeker cola, in zijn rechterhand een kartonnetje
met vier bekers koffie en onder zijn rechterarm een
grote zak chips. Tijdens het lopen knoeit hij een beetje
koffie op het karton, dat daardoor nat en zacht wordt
en begint door te buigen. Vertwijfeld probeert hij aan
het ene uiteinde het karton omhoog te draaien, maar
het natte karton buigt harder omlaag. De seconde, waarin
hij met zichzelf overlegd of hij de beker cola dan maar
zal opofferen om het karton met twee handen te kunnen
beetpakken, duurt net te lang want de hete koffie stroomt
over zijn hand, waarna hij het met een luide vloek laat
vallen.
Aan het strand bij Ventura zijn voor eerst grotere groepen
surfers in actie te zien. Ik neem de Ventura Highway
richting L.A.
verder
naar deel 3 |
